27-08-2026 - De Joodse geschiedenis van Buren gaat eeuwen terug. In 1646 vestigde Moses Ephraïm zich in de stad als houder van de Bank van Lening. Hij kreeg toestemming van prins Frederik Hendrik en verwierf zelfs het burgerrecht van Buren en een lidmaatschap van het koopmansgilde, iets wat voor een Jood in die tijd bijzonder was.
In 1672 kreeg Moses Ephraïm grond aan de Aalsdijk voor een Joodse begraafplaats, een zogenoemd ‘huis der levenden’. De begraafplaats groeide uit tot een van de eerste en grootste buiten Amsterdam.
Door overstromingen werd later een nieuwe begraafplaats aangelegd. Van de oude plek is tegenwoordig nauwelijks iets over. Alleen een bordje en enkele overgebleven grafstenen herinneren nog aan deze geschiedenis.
In 1804 kreeg de Joodse gemeenschap een eigen synagoge aan de Kniphoek. De gemeente bestond niet alleen uit inwoners van Buren, maar ook uit Joden uit omliggende dorpen.
De synagoge bleef bijna honderd jaar in gebruik.
In 1900 werd de Joodse gemeente opgeheven omdat er minder dan tien leden over waren. De voormalige synagoge kreeg daarna verschillende functies en werd zelfs gebruikt als varkenshok.
In de jaren zestig werd het vervallen gebouw gerestaureerd. Daarmee bleef een van de laatste tastbare herinneringen aan de Joodse geschiedenis van Buren behouden.
Bron: SRC | Tekst: Mels van den Broek